Neussprays die stoppen met werken – en verslavend kunnen zijn

een vrouw gebruikt een neusspray
allergie, neusspray, verstopte neus, verkouden, hooikoorts, steroïden, gewenning, ontwenning

Wij van de Haloclinic zijn groot fan van wetenschappelijk onderzoek. We delen graag met u een artikel over een alternatief van de zoutkamer bij een verstopte neus en verkoudheid, en de bijwerkingen en risico’s daarvan. In dit geval: neussprays.

Snif, nies, hatsjie! Je neus zit vol. Het is moeilijk om te herinneren hoe het is om door je neus te ademen. Of dat nou komt door allergieën, sinuscongestie of een verkoudheid. Neussprays kunnen vaak helpen. Maar als je hebt gehoord dat je verslaafd kunt raken aan neussprays, of het “rebound effect” kunt ervaren, vraag je je misschien af of het wel veilig is om überhaupt een van deze sprays te gebruiken.

Allergoloog Mark Aronica, MD, legt het verschil uit tussen soorten neussprays. Inclusief welke verslavend kunnen zijn en welke je eigenlijk elke dag zou moeten nemen. Bestaat er zoiets als verslaving aan neussprays?

De meest gebruikte neussprays zijn de ontzwellende of decongestieve neussprays. Deze neussprays kunnen verslavend zijn. Dit zijn populaire neussprays bij een verkoudheid, de griep of een sinusinfectie. Dit zijn de sprays die je niet regelmatig moet gebruiken.

Deze sprays hebben namen als:

  • Xylometazoline (Otrivin®, Coldrex Xylosel®).
  • Phenylephrine (Neo-Synephrine®)

“Decongestieve sprays moeten niet meer dan drie of vier dagen achter elkaar worden gebruikt,” stelt Dr. Aronica. “Langer dan dat kan ervoor zorgen dat je een tolerantie voor ze opbouwt.” Waarom? Laten we dat bespreken.

Rebound congestie door overmatig gebruik van decongestieve (ontzwellende) spray

Ken je de uitdrukking “te veel van het goede?” Dat slaat op decongestieve neussprays. Wanneer je een van deze sprays meer dan een paar dagen achter elkaar gebruikt, kun je eindigen met “rebound congestie”. Dit is in feite een vicieuze cirkel van congestie. Het houdt je symptomen in stand. In plaats van ze te verlichten.

Als je ziek bent en helemaal verstopt zit, vernauwen decongestiva de bloedvaten in je neus. Dit vermindert de ontsteking en helpt je congestie op te klaren. Hierdoor voel je je snel beter. Als je een decongestieve spray meer dan een paar dagen gebruikt, beginnen ze echter het probleem te worden. In plaats van de oplossing.

“Als je een decongestieve spray te veel of te vaak gebruikt, kan je lichaam er afhankelijk van worden,” legt Dr. Aronica uit.

“Als je dan probeert te stoppen met het gebruik van de spray, beginnen je neusgangen weer op te zwellen. Dit doet je congestie weer terugkeren. Dit kan ertoe leiden dat je de neusspray weer gaat gebruiken. Om je je weer beter te laten voelen.”

Je ziet waar dit heen gaat, toch? Het wordt een zichzelf in stand houdende cyclus. Je gebruikt een decongestieve spray om je symptomen te verlichten. Maar als je het te veel gebruikt, begint je lichaam eraan te wennen. En dan komen je symptomen terug—als je de spray niet meer gebruikt.

Symptomen van overmatig gebruik

Als je lichaam afhankelijk is geworden van een decongestieve neusspray, blijven symptomen terugkomen. Zoals:

“Rhinitis medicamentosa”, of ‘rebound congestie’, treedt op wanneer je bepaalde neussprays te veel gebruikt. Dan ontwikkelt je lichaam een tolerantie,” legt Dr. Aronica uit. “Het is echter niet zo simpel als dat.”

Er zijn namelijk verschillende soorten neussprays. Deze worden op verschillende manieren gebruikt. Sommige neussprays bij allergieën moeten zelfs iedere dag worden gebruikt.

Soorten neussprays

Soms hebben mensen last van ernstige allergieën. Zoals hooikoorts. Of ze hebben te maken met een verkoudheid. Dan kan je arts een neusspray hebben voorgeschreven. Is het oké om deze elke dag te gebruiken? Dat hangt af welk type je gebruikt.

Dagelijkse allergiesprays zijn meestal niet verslavend, maar soms wel. Er zijn een paar soorten neussprays die zijn bedoeld om allergiesymptomen te behandelen. Ze zijn allemaal iets anders. Ze moeten wel allemaal elke dag gebruikt worden. Steroïdensprays verminderen ontstekingen in je neusgangen. Ze werken het beste als je ze een paar weken voor het begin van het allergieseizoen begint te nemen. Tip: we hebben vorige week een artikel gepubliceerd over steroïdensprays, zie hier.

Typen steroïdensprays zijn onder andere:

  • Budesonide (Rhinocort®, Budenoside neusspray).
  • Fluticason (Flixonase®, Fluticason®, Avamys®, Dymista®).
  • Triamcinolon (Nasacort®).
  • Mometason (Nasonex®).

Er zijn ook antihistaminesprays.

Dit zijn:

  • Azelastine (Allergodil nevel neusspray, Dymista®, Carelastin neusspray, Carelastin extra sterk neusspray, Pollispray®).
  • Olopatadine (Patanase®). Deze vereist een recept.

Er zijn ook zoutoplossing neussprays. Deze bevochtigen je neusgangen.
Dit kan slijm, pollen en andere irriterende stoffen wegspoelen.
“Er zijn drie soorten neussprays die worden gebruikt voor allergiesymptomen. Dit zijn  neussteroïdensprays, antihistaminesprays en zoutoplossingsprays,” bevestigt Dr. Aronica. “Deze sprays moeten regelmatig worden gebruikt om allergiesymptomen te verlichten.”

  • Een verstopte neus.
  • Niezen.
  • Loopneus.

Een belangrijk verschil is wel, dat je geen andere symptomen ervaart. Zoals symptomen van allergie (jeukende ogen). Of verkoudheid en griep (keepijn, lichaamspijn, etc.). Dat zijn symptomen die meestal optreden naast een verstopte neus.

Dat komt omdat wanneer je te maken hebt met rebound congestie, het probleem de aanhoudende congestie zelf is.

Hoe behandel je misbruik van neusspray

Als je een neusspray toch te lang hebt gebruikt, kun je misschien zelf het gebruik afbouwen. Maar vaak is het beste wat je kunt doen, praten met een zorgprofessional.  Vooral als je een decongestieve neusspray weken, maanden of zelfs jaren hebt gebruikt.

“Plotseling stoppen met het langdurig gebruik van decongestieve spray kan je symptomen verergeren. Het is altijd veiliger om af te bouwen onder medisch toezicht,” adviseert Dr. Aronica. “Je zorgverlener zal je begeleiden. En ze kunnen andere behandelingen aanbevelen om je congestie te verlichten.”

Hoe kun je decongestieve sprays veilig gebruiken

Het is belangrijk om te onthouden dat neusspray een medicijn is. Zoals bij elk medicijn moet het alleen worden gebruikt zoals aanbevolen. Zowel qua dosering (hoeveel je gebruikt) als duur (hoe lang je het gebruikt). Voorkom rebound congestie door de bijsluiter te volgen. Gebruik decongestieve neusspray niet langer dan de aanbevolen duur (niet meer dan vijf dagen).

“Als je langdurige congestie hebt, is het het beste om met je zorgprofessional te spreken,” adviseert Dr. Aronica ook.

“Zij kunnen helpen de onderliggende oorzaak te achterhalen en een behandeling aanbevelen om je beter te laten voelen.”

U bent in dat geval natuurlijk ook van harte welkom bij ons op de HaloClinic. Wij helpen al 13 jaar mensen met hun klachten, van hooikoorts, verstopte holten tot COPD en taaislijmziekte.

Bron: https://www.houstonmethodist.org/blog/articles/2022/mar/how-long-does-rebound-congestion-last-5-more-rebound-congestion-questions-answered/

Open chat
1
Hallo,
We helpen u graag bij eventuele vragen, stuur een bericht of bel ons op 075 76 000 26