Eczeem of psoriasis – huidklachten na stoppen van zalf en crèmes met corticosteroïden

Eczeem of psoriasis – huidklachten na stoppen van zalf en crèmes met corticosteroïden

Wij van de HaloClinic zijn altijd geïnteresseerd in wetenschappelijk onderzoek. Bij ons op de HaloClinic helpen we  al 13 jaar cliënten met hun eczeem en psoriasis, zonder bijwerkingen. Wij delen ook graag onderzoek met u naar alternatieve behandelmethoden, en hun bijwerkingen. Dit gaat om het smeren met corticosteroïde zalven en crèmes.

huidklachten na stoppen van zalf en crèmes met corticosteroïden
Alt tekst: iemand smeert corticosteroïdezalf op een vinger.
Focus keyphrase: ontwenningsverschijnselen van hormoonzalf
Keywords: eczeem, psoriasis, ontwenning, hormoonzalf, corticosteroïdenzalf

Corticosteroïde zalven en crèmes zijn veelgebruikte middelen. Deze worden ook wel hormoonzalven genoemd. Ze worden gebruikt voor de behandeling van huidproblemen, zoals eczeem en psoriasis. Deze producten staan ook bekend als hormoonzalven of dermatocorticosteroïden. Ze bevatten hydrocortisonacetaat en triamcinolonacetonide voor uitwendig gebruik. Het stopzetten van deze zalven kan leiden tot het opnieuw optreden van huidklachten. Dit kan betekenen dat de oorspronkelijk behandelde huidconditie terugkeert. Of dat bijwerkingen van de zalf naar voren komen. Deze werden tijdens het gebruik onderdrukt. Denk dan aan dermatitis rond de mond of ogen. Of steroïd rosacea.

Ontwenningsverschijnselen

Men spreekt soms van ontwenningsverschijnselen van dermatocorticosteroïden. Dit wordt het Topical Steroid Withdrawal Syndroom genoemd, TSWS. Het is echter nog onduidelijk of TSWS een aparte aandoening vormt. Dit ten opzichte van de reeds bekende huidklachten. Voor een duidelijk onderscheid is meer onderzoek nodig.

Te snel afbouwen van dermatocorticosteroïden bij eczeem

Eczeem, dat vaak een levenslange aandoening is, kent een fluctuerend verloop. Het heeft periodes van rust, afgewisseld door periodes van hevige huidklachten. De ernst en de omvang van de klachten kunnen per uitbraak verschillen. Soms zijn er geen zichtbare symptomen. Maar ook dan is de huidconditie van eczeempatiënten niet als gezond te beschouwen. Als je dermatocorticosteroïden te snel afbouwt, dan kan dat resulteren in een terugkeer van eczeem. Een correct gebruik van deze zalven is cruciaal om problemen na het stoppen te vermijden. Het is raadzaam hierover met een apotheker of arts te overleggen.

Na stoppen, kunnen onderdrukte bijwerkingen zichtbaar worden

Er zijn bijwerkingen die tijdens het gebruik van dermatocorticosteroïden onderdrukt worden. Denk hier aan steroïd rosacea en dermatitis perioralis of periocularis. Die kunnen na het stoppen verergeren. Deze aandoeningen kenmerken zich door rode huid met bultjes en puistjes. Allergisch contacteczeem kan ook optreden. Dat wordt veroorzaakt door een bestanddeel van de zalf. Of de corticosteroïde zelf. kan ook optreden, Dit gebeurt wel alleen bij een minderheid van de gebruikers.

Het is nog onduidelijk of TSWS een nieuw en ander huidbeeld is

Het is nog onduidelijk of TSWS een geheel nieuw en ander huidbeeld vertegenwoordigt. Onderzoek wijst uit dat huidklachten na het stoppen met corticosteroïden kunnen verschillen. Ze verschillen dan van de oorspronkelijke huidaandoening. Meer onderzoek is vereist om dit vast te stellen.

TSWS-klachten treden vooral op na langdurig en frequent gebruik van matig tot sterk werkzame dermatocorticosteroïden. Dit voornamelijk bij volwassen vrouwen. De meerderheid van de patiënten was jonger dan 35 jaar.

Klachten op gezicht en genitaliën, ook waar je niet hebt gesmeerd

Hun klachten manifesteren zich vooral in het gezicht en op de genitaliën. Vaak hebben patiënten bultjes, puistjes en ervaren ze schilfering. Ze voelen meestal een brandend of stekend gevoel. Met klachten verergerd door warmte of zonlicht. Ook beleven ze jeuk, pijn, en blozen. Patiënten met eczeem hebben vaak last van roodheid, schilfering en vochtophoping. Dit gaat vaak samen met een brandend gevoel. Patiënten met acné of pigmentvlekken krijgen vooral bultjes en puistjes.

Herstel kan weken tot jaren duren

TSWS kent vier fasen. Enkele dagen na stoppen ontstaat een uitbraak van klachten. Hierbij roodheid en uittreding van (wond)vocht. Dit kan ook ontstaan op andere plaatsen dan waar het dermatocorticosteroïd oorspronkelijk is gesmeerd. Dit kan overgaan in een droge, jeukende en schilferende uitslag, waarna een herstelfase intreedt. Hierbij geneest de huid. De huid is dan nog wel gevoelig. Uiteindelijk treedt volledige genezing op. Of wordt de oorspronkelijke huidaandoening weer zichtbaar. Het complete herstelproces van TSWS kan lang duren: van weken tot jaren.

Juist gebruik kan klachten na stoppen voorkomen

Een correct gebruik van dermatocorticosteroïden kan klachten na het stoppen helpen voorkomen. Hieronder het gebruik van de juiste sterkte en een afbouwschema. Voorlichting over de huidaandoening en de behandeling is essentieel. Alsook het adresseren van zorgen over bijwerkingen en de angst voor afhankelijkheid van de zalf. Dat wordt ook wel ‘hormoonafhankelijkheid’ genoemd. Ofwel verslaving aan dermatocorticosteroïden. Dit betekent dat na het stoppen met smeren er ernstige klachten optreden. Deze klachten kunnen dan alleen worden gestopt door te starten met een (sterkere) corticosteroïdenzalf. Er ontstaat dan een vicieuze cirkel van het gebruik van dermatocorticosteroïden.

Open chat
1
Hallo,
We helpen u graag bij eventuele vragen, stuur een bericht of bel ons op 075 76 000 26